Mağaranın alegorik dünyası

Seray Şahinler – Mağaraların atmosferi büyüleyicidir, coğrafi oluşumu şaşkınlık yaratır tarihsel ve mitolojik atıfları etkiler. Özge Kahraman, ilk kişisel sergisi “Karanlığın Hafızası”nda izleyiciyi yeraltına, zamanın yavaşladığı ve hafızanın katmanlar hâlinde biriktiği bir alana davet ediyor. Sanatçı Türkiye’nin farklı bölgelerinde yaptığı mağara ziyaretlerinden anlatıları eserlerine taşıyor.

İBB Kültür ve İBB Miras’ın katkılarıyla Haliç Sanat 2’de gerçekleşen sergi, mağarayı yalnızca fiziksel bir mekân olarak değil bilinçaltı, beden ve zaman arasında kurulan çok katmanlı bir düşünme alanı olarak ele alıyor. Haliç Sanat’ın atmosferi de mağaranın yapısı ve atmosferini yansıtmada güzel bir tamamlayıcı olmuş.

Kahraman’ın pratiği, 12 yılı aşan mağaracılık deneyiminden beslenen beden temelli bir araştırmaya dayanıyor. Sanatçı için mağaraya iniş, yalnızca bir keşif değil zaman içinde birikmiş maddi hafızayla zihinsel hafıza arasında kurulan doğrudan bir temas. Kahraman eserleri “yıllarca zihnimde yavaşça oluşan bir haritanın dışarıya açılması” sözleriyle anlatıyor.

Platon’a selam

Mağaranın mevcudiyeti ve sanatçının önermesi bir yönüyle Platon’un mağara alegorisiyle de kesişiyor. Serginin merkezinde yer alan mağara fikri, dış dünyadan iç dünyaya doğru bir geçişi temsil ediyor. Her iniş, gündelik zaman algısından koparak jeolojik, yavaş ve katmanlı bir zaman ölçeğine kaymayı beraberinde getiriyor. Sanatçının ifadesiyle, mağara karanlığı tehditkâr bir boşluk değil zamana hiç ihtiyaç duymayan bir alan. “Karanlığın Hafızası”nda çizim, noktalama, 3D modelleme, LiDAR, haritalama, video ve fotoğraf gibi farklı araçlar ortak bir araştırma metodunun parçaları olarak bir araya geliyor. Bu üretim dilinin en belirgin unsurlarından biri noktalama tekniği. Nokta, biçimsel bir tercih olmanın yanında hem jeolojik birikimin hem de hafızanın mikroskobik bir temsili. Sanatçı için nokta, mağarada kask ışığının kayada yarattığı ilk parlamaların izini taşıyor.

“Karanlığın Hafızası”, mağarayı doğanın en eski veri arşivlerinden biri olarak düşünmeye davet eden bir sergi. Jeolojik zaman, yavaşlık, birikim ve insanın geçiciliği gibi kavramlar, Kahraman’ın işleri aracılığıyla görünür hâle geliyor. Yeraltının sessiz karanlığı, burada izleyiciye hem maddesel hem zihinsel bir alan açıyor.

‘Karanlığı hissedin’

Özge Kahraman: “Karanlığın Hafızası”, mağaralarda geçirdiğim yıllar boyunca bedenimde ve zihnimde biriken deneyimlerin görünür hâle geldiği bir eşik. Yeraltını yalnızca fiziksel bir mekân olarak değil zamanın ve hafızanın katmanlar hâlinde biriktiği içsel bir alan olarak ele alıyorum. Çizimden dijital veriye uzanan üretim sürecim, mağaraların yavaş oluşum ritmiyle insanın bilinçaltı arasında bir bağ kuruyor. Bu sergide izleyiciyi karanlığın içine bakmaya değil, karanlığın nasıl hatırladığını hissetmeye davet ediyorum.

Kaynak: Milliyet