Osmanlı’nın statü göstergeleri

Melisa Vardal – Osmanlı İmparatorluğu’nun son dönem yönetici elitinin kamusal ve özel hayatına dair izleri bir araya getiren eserler “Vezir Koleksiyonu Özel Müzayedesi”nde 22 Şubat’ta Arthill Müzayedeleri tarafından satışa sunuluyor; The Ritz-Carlton İstanbul Süzer Plaza’daki Arthill Event Hall’da gerçekleştirilecek müzayede, bir Osmanlı vezirinin gündelik yaşamını, temsil biçimlerini ve statü göstergelerini de görünür kılan kapsamlı bir seçki sunuyor.

Sultan II. Abdülhamid’in Maliye Nazırı Vezir Ahmed Reşad Paşa merkezli bir koleksiyon etrafında şekillenen nadir eserler ilk kez aynı çatı altında buluşuyor.

Toplam 200 lottan oluşan seçkide saray işi mücevherler, tuğralı gümüş eserler, madalya ve nişanlar, Beykoz camları, tombak objeler, saatler, silahlar, muştalar ve resim sanatına uzanan geniş bir yelpaze yer alıyor.

‘Selamlık Koleksiyonu’

Koleksiyonun önemli bir bölümü, Ahmed Reşad Paşa’nın İstanbul’daki köşkünün “Selamlık Koleksiyonu”ndan geliyor ve yüksek değerleriyle dikkat çekiyor.

Müzayedenin ilk lotu Vezir Ahmed Reşad Paşa’nın cam üzeri ıslak kolodyon tekniğiyle çekilmiş fotoğrafı. Koleksiyonun mücevher bölümünde sarayın ihtişamlı yaşamı belirginleşiyor. Sultan II. Mahmud Han’a ait murassa altın tuğra, ölçüleri ve işçiliğiyle müzayedenin en dikkat çeken lotlarından.

Hint saray işi murassa altın mineli gerdanlık ise yüksek karatlı yakut ve zümrütleriyle dikkat çekerken 200 küsür bin liraya teklif verilmiş durumda. Vezir Ahmed Reşad Paşa’nın kol düğmeleri, anahtarlığı, yaka iğnesi, bastonları, fayton kamçısı, opera dürbünü, porselen abdest takımı da müzayede de yer alıyor.

Aynı bölümde yer alan Tarz-ı Cedid İmtiyaz Madalyası ve altın kakma muşta, Osmanlı’nın geç dönem askeri kültürüne ışık tutan örnekler arasında.

Fotoaltları

1- Vezir Ahmed Reşad Paşa’nın Fotoğrafı, 3.913,90 TL

2- Fahreddin Paşa’nın Eşi Ayşe Sıdıka Hanım’a Yadigarı Altın Cep Saati, 130.463,40 TL

3- I. Derece Nişan-ı Mecidi Takım / Mecidiye Nişanı ve Şemsesi, 152.207,30 TL

4- Fahreddin Paşa’nın Altın Kakma Muştası, 56.534,14 TL

5- Vezir Ahmed Reşad Paşa’nın Murassa Altın Çift Kol Düğmesi, 5.218,54 TL

6- Hint Saray İşi Murassa Altın Mineli Gerdanlık, 206.567,05 TL 

Belirtilen fiyatlar müzayedenin güncel rakamlarıdır, teklifler devam ediyor

Hasan Mert Kaya: ‘Korunması gereken bir hafıza alanı’

Bir müzayede kataloğunda yer alan bir eser bazen yalnızca bir obje değil bir dönemin sessiz tanığıdır. Osmanlı’nın son dönem vezirlerine ait tereke ve şahsî eşyaların satışa çıkması da tam olarak böyle bir anlam taşır. Bu tür koleksiyonlar, mikro tarih açısından büyük önem arz eder; çünkü imparatorlukların genel anlatıları çoğu zaman büyük savaşlar ve siyasi kırılmalar üzerinden yazılırken, gerçek insan hikâyeleri küçük eşyalarda, şahsî notlarda, günlük kullanım objelerinde saklıdır.

Vezir Ahmet Reşad Paşa’ya ait malzemeler, Fahreddin Paşa’nın hatırasını taşıyan parçalar ve Osmanlı sultanlarının tuğralarını barındıran eşyalar yalnızca estetik veya maddi değerleriyle değil, temsil ettikleri hafıza ile kıymetlidir. Her bir parça, dönemin bürokratik yapısını, zevk anlayışını, gündelik yaşamını ve güç sembollerini görünür kılar.

Bu nedenle böylesi bir koleksiyonun dağılmadan, bütünlüğünü koruyarak tek bir koleksiyoner ya da kurumsal arşiv tarafından muhafaza edilmesi büyük önem taşır. Parçalandığında anlamı eksilen bu eserler, bir arada kaldığında geç Osmanlı dünyasının insanî, kültürel ve idari dokusunu geleceğe aktarabilecek nadir anlatı bütünlükleri oluşturur. Bu, yalnızca bir koleksiyon değil; korunması gereken bir hafıza alanıdır.

Kaynak: Milliyet