Ayasofya’nın mimarisine özel bakış

Sultan II. Abdülhamid’in hazırlattığı Yıldız Albümlerinden 20. yüzyılın başında İstanbul’u fotoğraflayan Ali Enis Oza’ya kadar çizimler, gravürler, haritalar ve tasvirler bu prestijli eseri mimarlık, tarih ve sanat meraklıları için bir başucu kitabına dönüştü. Bugüne kadar hiç yayımlanmayan fotoğraflar, Ayasofya’nın tarihsel dönüşümünü de gün yüzüne çıkarttı.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın takdim yazısını kaleme aldığı eser, Demirören Yayınları tarafından yazın hayatına armağan edildi. 

Görsel şölen

Koleksiyon niteliği taşıyan eser, okuyuculara âdeta bir görsel şölen sunuyor. 229 fotoğrafın yer aldığı “Fethin Mührü”, çizimleri, gravürleri, resimleri, haritaları, fotoğrafları ve tasvirleriyle Ayasofya’nın kültürel mirasını uluslararası yayıncılık standartlarında gelecek nesillere aktarıyor. Giriş bölümündeki gravür ve minyatürlerle zenginleştirilen “Fethin Mührü”nde, Melchior Lorich’in Çizimiyle Ayasofya Camii (1559), Sultanahmet Meydanı’ndan Çekilmiş Ayasofya Camii Fotoğrafı (1880-1900), 16. yüzyıl Osmanlı İstanbul’unun topografyasını, surlarını ve önemli yapılarını detaylı bir şekilde gösteren harita, görsel hafızayı zenginleştirerek tarihe not düşüyor.

İlk kez görülen kareler

Prestijli eserde, II. Abdülhamid tarafından hazırlatılan ve Yıldız Albümleri olarak anılan binlerce fotoğraftan Ayasofya ile ilgili olanlar kullanılırken, Fransa’da fotoğrafçılık eğitimi aldıktan sonra İstanbul’u karelerine sığdıran ve paha biçilmez bir arşiv bırakan Ali Enis Oza’nın 24 fotoğrafına yer veriliyor. Bunlar arasında 1847-49 restorasyonu sırasında mihrabın soluna eklenen Hünkâr Mahfili (1910-1920) ile Osmanlı yapı sanatının en güzel numunelerinden biri olan Ayasofya Camii Şadırvanı (1910-1920) ön plana çıkıyor. “Fethin Mührü”nü hazırlayan Yüksel Yücel, önsözünde Ayasofya’nın mimarlık ve sanat tarihi mirasını, zengin metinler ve görsel malzeme eşliğinde bir bütün olarak ele aldıklarını belirtiyor.

Kaynak: Milliyet