Milliyet yılın arkeolojik keşifleri listesi belirlendi! Taş Tepeler yıla damgasını vurdu

GÖRKEM EVCİ / İSTANBUL – Milliyet’in 2021 yılından bu yana hazırladığı “Yılın Arkeolojik Keşifleri” listesi, bu yıl da geniş bir katılım ve titiz bir değerlendirme sürecinin sonunda belirlendi. Oylama ve üst kurulun değerlendirmeleri sonucunda insanlık tarihine kazandırdığı katma değer, çalışma şartları ve kamuoyunda yarattığı etki de gözlemlenerek “tarih öncesi”, “klasik çağlar” ve “dünya” kategorilerinde ilk 10 buluntu sıralandı.

İlk sıralar

Tarih öncesi kategorisinde Karahantepe’de bulunan insan yüzlü T biçimli taş ve 9×7 metre ölçülerinde, 3.5 metre yüksekliğinde duvarları bulunan devasa kamusal yapı ve ilgili buluntular ilk sırada yer aldı. Sayburç’ta bulunan ağzı dikili insan heykeli, figürlü taş bloklar ve sanat eserleri ikinci oldu.

Klasik çağlar kategorisinde ise Antalya’da su altı kazılarında bulunan Geç Hellenistik-Erken Roma Dönemi’ne tarihlenen seramik yüklü gemi batığı listenin ilk sırasında.

İlk 10’daki buluntular

Tarih öncesi

1) Karahantepe: İnsan yüzlü T biçimli taş ve devasa bir kamusal yapı ile tüm bulguları

2) Sayburç: Ağzı dikili insan heykeli, figürlü taş bloklar, sanat eserleri

3) Sefertepe: 10 bin yıllık iki insan yüzü kabartmasının yer aldığı taş blok ile insan yüzlü taş boncuk

Diğer buluntular

■ Küllüoba Höyüğü: 5 bin yıllık ekmek parçası

■ Çatalhöyük: DNA analizleri sonucunda kadın merkezli sosyal yapının ortaya koyulması

■ Tel Kurdu Höyük: 7000 yıllık ayak izleri

■ Canhasan: 8500 yıllık obsidyen ayna ve Neolitik Dönem’e ait sokaklı yerleşim

■ Kayalıpınar: Hitit devlet arşivi ve III. Hattuşili’nin mühür baskısı

■ Göbeklitepe: Duvara yerleştirilmiş insan heykeli

■ Troya: Yerel üretimin varlığına ve geniş ticaret ağlarına işaret eden altın broş ve yeşim taşı

İnsan yüzlü T biçimli taş, bu dikilitaşların insanı simgelediğinin somut bir kanıtı oldu.

Klasik çağlar

1) Antalya: Adrasan açıklarında Geç Hellenistik-Erken Roma Dönemi’nden seramik (binlerce tabak, kâse, tepsi) yüklü gemi batığı.

2) Satala: Mısır Tanrıçası İsis’in büstü

3) Hadrianopolis: Roma askerlerinin strateji oyunlarında kullandığı beşinci yüzyıla ait kemik oyun taşları

Diğer buluntular

■ Assos: 3500 yıllık stoa 

■ Amastris: Gülümseyen Medusa figürü

■ Perge: Aralarında Eros ve Aphrodite’nin de bulunduğu beş heykel

■ Uzuncaburç: 1600 yıllık terazi takımı

■ Tyana: 1500 yıllık vaftizhane

■ Stratonikeia: 2 bin yıllık mermer lahit

■ Sakarya: Sapanca Gölü’ndeki 4-6. yüzyıla ait bazilika

Listeler nasıl oluştu?

Kocaeli Üniversitesi Arkeoloji Bölümü’nden Prof. Dr. Şengül Aydıngün’ün koordinasyonuyla arkeoloji alanlarından lisans, yüksek lisans ve doktora öğrencileri bir kurul oluşturdu. Kurul, 15 Aralık’a kadar haberleri çıkmış keşiflerin öne çıkanlarını belirledi. “Tarih öncesi” ve “klasik çağlar” kategorilerinde 20’şer keşiften oluşan liste kısa bilgi notlarıyla beraber, üniversitelerin pek çok bölüm ve sosyal kulüplerine gönderdi. 2000 kişinin oylarıyla ilk 10 buluntu belirlendi.

Ağzı dikil heykel, ölüm ritüellerine ışık tutuyor.

Çalışmanın koordinasyonunu yürüten Prof. Dr. Aydıngün, şunları söyledi: “Aralık ayının 15’ine kadar bu inceleme sürdü. Çünkü yıl sonuna kadar sürprizler çıkabiliyor. Bilime yeni bir katkı sunan ve tarihsel değeri yüksek örnekler listeye alındı. Bu yıl bir de beş kişilik üst kurul oluşturduk. Kurul üyelerinin üçü bağımsız arkeoloji haberleri yapan isimler: Arkeoloji Haber’den Murat Başlar, ArkeoMedya’dan Özcan Dursun ve Her Şeyin Tarihi’nden Mehmet Altun. Ayrıca Doç. Dr. Thomas Zimmermann ve Prof. Dr. Dominik Kassap Tezgör de bu çalışmanın son değerlendirmelerini yaptılar.”

Su altından 2100 yıllık binlerce tabak, kâse ve tepsi çıkartıldı.

Detaylar Milliyet Arkeoloji’de

Listelere dair ayrıntılı bilgi ve değerlendirmeler ile “dünya” kategorisi, Milliyet Arkeoloji’nin ocak sayısında yer alacak.

Kaynak: Milliyet