Odysseus’un gemisi Troya Müzesi’nde

Melisa Vardal-Çanakkale / Troya Antik Kenti, yalnızca surların ve savaşların değil; Ege ile Marmara’yı birbirine bağlayan stratejik bir deniz kapısının da adı. Bu çok katmanlı mirasın denizcilik boyutunu görünür kılmak amacıyla Kültür ve Turizm Bakanlığı, Enerjisa Üretim ve 360 Derece Tarih Araştırmaları Derneği iş birliğiyle Troya Müzesi Denizcilik Sergi Alanı hayata geçirildi. Projenin temelleri, Troya Müzesi’nin eski müdürü Rıdvan Gölcük döneminde atıldı. Gölcük’ün müzecilik vizyonu ve 360 Derece Tarih Araştırmaları Derneği ile kurduğu bağ, sürecin belirleyici adımlarından biri oldu. Enerjisa Üretim’in Troya’nın denizcilik mirasını odağına alan bir proje fikriyle sürece dahil olmasıyla birlikte disiplinlerarası ve uzun soluklu bir çalışma ortaya çıktı.

Denizlerin hafızası

Homeros’un “Odysseia” destanından ve British Museum’da bulunan, Odysseus’un Sirenlerle olan sınavını betimleyen ünlü amforadan ilham alan gemi tarihin tozlu sayfalarından bugüne geliyor. Müzeye sığması adına boyutları hariç özüne sadık kalınan bu tekne, kavela-zıvana yöntemiyle, tek bir metal çivi dahi kullanılmadan dönemin tekniklerine göre inşa edildi. Gemi, ilk aşamada denizden Troya’ya getirilmesi planlansa da teknik nedenlerle treyler yardımıyla sergi alanına taşındı. Ancak proje ekibinin hedefleri bununla sınırlı değil. Ekip, ilerleyen aşamalarda gerçek boyutlu bir versiyonun daha inşa edilmesini ve bu geminin suda kalıcı olarak sergilenmesini amaçladıklarını ifade ediyor. Böylece Troya’nın denizle kurduğu bağın, yalnızca karada değil, suyun üzerinde de görünür kılınması hedefleniyor. Troya Müzesi Denizcilik Sergi Alanı için geleceğe dönük planlar arasında çocuk atölyeleri, deneyim alanları ve Rıdvan Gölcük tarafından hazırlanması düşünülen bir çocuk kitabı da yer alıyor. Troya Müzesi’nde artık denizlerin taşıdığı hafıza da ziyaretçilerle buluşuyor ve Homeros’un dizelerinde anlatılan yolculuklar, bu gemiyle birlikte somut bir varlığa dönüşüyor. 

‘Rüzgâr bilgiyi, ticareti ve kültürler arası etkileşimi taşıdı’

Rıdvan Gölcük, 360 Derece Tarih Araştırmaları Derneği ile tanışma sürecini “ülke için değerli işler yapan insanlarla karşılaşmanın yarattığı bir sorumluluk duygusu” olarak tanımlıyor. Gölcük’e göre ortaya çıkan gemi ise yalnızca ahşap bir yapı değil Troya’nın mitolojik ve tarihsel belleğinde yankılanan bir eve dönüş anlatısı. Enerjisa Üretim CEO’su İhsan Erbil Bayçöl, “Bu topraklar rüzgârla bütünleşmiş. Rüzgâr, doğayla kurduğumuz bağın ve geleceğe dair mücadelemizin simgesi” sözleriyle projenin felsefesini özetliyor. 360 Derece Tarih Araştırmaları Derneği Başkanı Mualla Erkurt ise “Troya ve çevresi, antik çağda denizle kurulan ilişkinin en güçlü merkezlerinden biriydi. Bu coğrafyada rüzgâr yalnızca yelkenleri değil; bilgiyi, ticareti ve kültürler arası etkileşimi de taşıdı. Troya dönemine özgü tekniklerle yeniden inşa edilen bu gemi, deneysel arkeolojinin sunduğu imkânlarla geçmişin bilgisini bugüne taşıyor” diyor. 

Kaynak: Milliyet