Antalya Diplomasi Forumu Erdoğan’ın konuşmasıyla başladı: Türkiye barışın anahtarıdır

Asena Yatağan / Ayşegül Kahvecioğlu / Yavuz Özden – Antalya Diplomasi Forumu 2026’nın resmi açılışı Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın katılımcılara hitabıyla yapıldı. Erdoğan, konuşmasında özetle şunları söyledi:

UMUDUN ORTAK KÜRSÜSÜ: 5 sene önce diplomasinin nabzını tutacak küresel bir platform hedefiyle çıktığımız yolda, bugün görüyoruz ki ADF, küresel aklın, global vicdanın ve özellikle de geleceğe dair umudun ortak kürsüsü haline gelmiştir. ‘Yarını kurgulamak, belirsizlikleri yönetmek’ teması altında 3 gün boyunca yapılacak tartışmaların, forumun bu özgün ve özel yönünü daha da belirgin kılacağı kanaatindeyim. Forumun, sizlerin de ufuk açıcı fikirleriyle, Türkiye’nin ‘barışın anahtarı’ misyonuna katkı vereceğine inanıyorum.

SERT KIRILMAYLA KARŞI KARŞIYALIZ: Bugün uluslararası sistemde yaşanan sarsıntıları yalnızca güç dengelerindeki değişimle açıklamak, bizi meselenin özünden uzaklaştıracaktır. Evet, güç dağılımı değişiyor. Evet, yeni aktörler yükseliyor. Evet, rekabet kızışıyor, derinleşiyor, daha yıkıcı hale geliyor. Ancak bütün bunlar, bizim çok daha sert bir kırılmayla karşı karşıya olduğumuz gerçeğini değiştirmiyor.

GAZZE’DEKİ SOYKIRIM: Krizin ulaştığı boyutu görmek için 7 Ekim sonrası Gazze’ye bakmak yeterlidir. Son 2,5 yılda, 73 bin Filistinli İsrail saldırılarında can verirken, yaralananların sayısı 172 bini geçiyor. Hayattan kopartılan çocukların sayısı 21 bini aştı. Öksüz ve yetimlerin sayısı ise 58 bini geride bıraktı. Ateşkese rağmen 754 Filistinli şehit oldu, 2 bin 100 kişi yaralandı. 

İNSANLIK SINAVINI VEREMEYEN SİSTEM: Eğer bir sistem, kuvözdeki masum bebekleri kurşunlardan koruyamıyorsa, sivillerin toplu şekilde hedef alınmasının önüne geçemiyorsa, kurumlar ve kurallar, zalimlerin zulmüne engel olamıyorsa, bu, yapısal bir çürüme, ontolojik bir tefessüh değil midir? Dün Suriye ve Gazze’de, bugün Batı Şeria ve Lübnan’da, en temel insanlık sınavını veremeyen bir sisteme güvenmemiz, bizden nasıl beklenir?

TEMSİL AÇIĞI KAPATILMADAN KRİZ ÇÖZÜLEMEZ: Bizim, ‘Dünya 5’ten büyüktür’ şiarıyla 13 yıldır insanlığın gündemine taşıdığımız ‘temsil açığı’ kapatılmadan, çok net söylüyorum, ne sistem krizi çözülebilir; ne de ‘daha adil bir dünyanın’ inşası mümkün ve muhtemeldir. Sadece ‘güçlünün hukukunu’ gözeten bir küresel sistemin, insanlığı götüreceği yer daha derin, daha büyük çatışmalar, adaletsizlikler çıkmazıdır.

 Erdoğan’dan ikili görüşmeler
■ Erdoğan, gün boyu liderlerle ikili ve üçlü formatta özel görüşmeler gerçekleştirdi. Bu kapsamda Erdoğan,
ilk olarak konakladığı otelde Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif ile bir araya geldi.
■ Daha sonra Şerif ve Katar Emiri Al Sani ile bir araya gelerek üçlü görüşme gerçekleştiren Erdoğan, Şerif ve Al Sani’nin elini tutup, hatıra fotoğrafı çektirdi.
■ Erdoğan, bu görüşmenin ardından Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed Şara, Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, Gürcistan Başbakanı İrakli Kobakhidze ve Moldova Cumhurbaşkanı Maya Sandu ile görüştü.

Bahçeli’nin sözlerini hatırlattı

İSRAİL UYARISI: Barış, Sayın Devlet Bahçeli’nin o veciz ifadesiyle; tek kanatlı bir kuş değildir. Tarafların uzlaşmacı, sabırlı ve sağduyulu bir anlayışla hareket etmeleri, sonuç alınmasında büyük önem arz ediyor. Yine bu kritik aşamada, İsrail’in müzakere sürecini dinamitlemesine karşı hazır ve müteyakkız olunmalıdır.

‘Barışa giden yol diplomasi’

FIRSAT PENCERESİ ARALANDI: 40 gün boyunca bölgemizi barut kokusuna boğan savaş, bunun en son örneği olmuştur. İsrail hükümetinin tahrikleriyle başlayan bu anlamsız ve son derece maliyetli savaşta Pakistan Başbakanı Değerli Kardeşim Şerif’in girişimleriyle ilan edilen 15 günlük ateşkesten memnuniyet duyuyoruz. Ateşkesin araladığı fırsat penceresinin, kalıcı barışın tesisi için en etkin şekilde değerlendirilmesi gerektiğine inanıyoruz. Barışa giden en kestirme yol, yapıcı diyalog ve diplomasidir.

‘Hürmüz açık tutulmalı’

DENİZE ERİŞİM KISITLANMAMALI: Hürmüz geçişiyle ilgili bizim tavrımız çok nettir: Hürmüz’ün bir yakası İran ise, diğer yakası Umman’dır. Körfez ülkelerinin açık denizlere erişim hakkı, kısıtlanmamalıdır. Esas olan, yerleşik kurallar temelinde seyrüsefer serbestisinin temini ve Hürmüz’ün ticari gemilere açık tutulmasıdır. Savaşın, komşu coğrafyalardaki enerji kaynaklarının uluslararası piyasalara ulaştırılmasında alternatif rota arayışlarını hızlandırdığı görülüyor. 

Şara’ya övgü

BÖLGEMİZ İÇİN HAYATİ: Suriye’de huzurun, istikrarın ve normalleşmenin güçlendirilmesi, bölgemizin geleceği için hayati önemdedir. Şara’nın basiretli liderliğinde, bu ülkenin son 1,5 yıllık süreçte kat ettiği mesafeden memnuniyet duyuyoruz.

‘Türkiye, Avrupa’nın ayrılmaz bir parçası’

NORMALLEŞME ADIM ADIM İLERLİYOR: Köklü tarihi bağlarla şekillendirdiğimiz Balkan vizyonumuzda; barış, istikrar ve refahın perçinlenmesi, önceliğimiz olmayı sürdürüyor. Bu düşünceyle hayata geçirdiğimiz Balkan Barış Platformu’ndan son derece umutluyuz. Azerbaycan’la eşgüdüm içerisinde, komşumuz Ermenistan’la normalleşme sürecimizi adım adım ilerletiyoruz.

ANKARA’DA ZİRVE: NATO’nun önde gelen ülkelerinden biri olarak, 7-8 Temmuz’da Liderler Zirvesine Ankara’da ev sahipliği yapacağız. Zirvede, İttifakı güçlü şekilde geleceğe taşıyacak önemli kararlar almayı ümit ediyor, altyapısını şimdiden oluşturuyoruz. Tarihin, coğrafyanın ve jeopolitiğin her fırsatta hatırlattığı üzere; Türkiye, Avrupa’nın ayrılmaz bir parçasıdır.

Aliyev’den Şerif’e Şara’dan Tokayev’e…

■ Küresel ve bölgesel meselelerin, krizlerin ve fırsatların ele alındığı 5. Antalya Diplomasi Forumu geniş katılımla dün Belek’te başladı. Çok yoğun güvenlik önlemlerinin alındığı forumda üst düzey katılımcılara ADF VIP rozeti takıldı.

■ Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed Şara, Katar Emiri Şeyh Temim bin Hamad Al Sani, Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev, Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, IKBY Başkanı Neçirvan Barzani, Sudan Egemenlik Konseyi Başkanı Abdel Fattah al-Burhan, Ürdün Başbakan Yardımcısı Ayman Safadı, Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, Filistin Dışişleri Bakanı Varsen Aghabekiani, Ukrayna Dışişleri Bakanı Andriy Sibiha, Suriye Çalışma Bakanı Hınd Kabawat, ABD’nin Türkiye Büyükelçisi ve Suriye Özel Temsilcisi Tom Barrack da forumun katılımcıları arasında yer aldı.

Eşli katılım

■ Erdoğan, ADF’nin açılış programına eşi Emine Erdoğan ile birlikte geldi. Kazakistan Cumhurbaşkanı Tokayev, Erdoğan’ın yanına oturdu. Tokayev’in yanında ise Katar Emiri Al Sani ve Pakistan Başbakanı Şerif yer aldı. Emine Erdoğan’ın yanına ise İlham Aliyev ve eşi Mihriban Aliyeva oturdu.

■ Erdoğan’ın torunu Genç Diplomasi Derneği Başkan Yardımcısı Ömer Tayyip Erdoğan’ın da foruma katıldığı ve bazı oturumları en ön sıradan takip ettiği görüldü.

Fidan’dan ikili temaslar

■ Dışişleri Bakanı Fidan, ADF kapsamında Suriye Cumhurbaşkanı Şara ile bir araya gelerek özel bir görüşme gerçekleştirdi. Fidan daha sonra, Avusturya Dışişleri Bakanı Beate Meinl-Reisinger ve Ukrayna Dışişleri Bakanı Sybiha ile görüştü.

Kaynak: Milliyet