Çin’de genç nesil arasında ‘sanal ebeveynlere’ ilgi neden artıyor?

Birçok genç gibi Vincent Zhang de yemek saatlerinde sürekli telefonuna gömülü halde. Ancak onun en sevdiği içerikler, “sanal ebeveynleri” olarak adlandırdığı orta yaşlı bir çifte ait.

Vincent’ın Çin’in TikTok’u Douyin’de en çok izlediği influencerlar, Pan Huqian ve Zhang Xiuping.

Videoları, süssüz ama sevgi dolu aile yaşamları etrafında dönüyor. Çift sık sık izleyicilere kendi çocuklarıymış gibi hitap ediyor. Üç yıldan kısa bir sürede hesapları 1,8 milyondan fazla takipçi kazandı.

En popüler videolardan birinde Pan ve Zhang şöyle diyor:

“Bu ailenin yetişkini kim? Son zamanlarda işten ve okuldan yoruldun mu? Kendini çok zorlamamalısın. Anne ve baba dışarıda çok şey göğüslediğini biliyor.”

Vincent ise “Gerçek ebeveynlerim bana asla kendimi bu kadar zorlamamam gerektiğini ya da zaten yeterince iyi olduğumu söylemez” diyor ve ekliyor.

“Ama sanal ebeveynler sadece bugün mutlu olup olmadığımı soruyor.”

“Sanal ebeveynler” kavramı ilk olarak 2024’te Çin’de internette popüler oldu ve o zamandan beri Pan ve Zhang gibi bir ondan fazla influencer büyük takipçi kitlelerine ulaştı.

Bu tartışmalar, Çin’in Y ve Z kuşaklarının geleneksel aile dinamiklerinden duydukları artan memnuniyetsizliklerini gözler önüne serdi. Bu dinamiklerde sevgi yerine yükümlülükler ve itaat ön planda.

RedNote adlı sosyal medya uygulamasında “Çinli ebeveynler” etiketi 500 milyondan fazla görüntülendi ve 1,2 milyondan fazla yorum aldı.

Bu kişilerin birçoğu ayrıca, yavaşlayan bir ekonomide yol bulmanın zorluklarını ve 1979–2015 arasındaki tek çocuk politikasının sonucu olarak tek çocuk olmanın getirdiği ebeveyn beklentilerini karşılamanın yükünü, kendi ebeveynlerinin anlamamasından şikâyetçi.

Vincent kendine iyi bir hayat kurdu ve artık Şanghay’da yaşayan bir web geliştiricisi.

09.00–21.00 arasında, haftada altı gün çalışmanın beklendiği 996 kültürünün bir parçası olarak yorucu saatlerde çalışmasına rağmen, ailesiyle yaptığı haftalık telefon görüşmelerini çok daha stresli buluyor.

“Sıklıkla kariyer seçimimi eleştiriyorlar” diyor ve ekliyor:

“Çünkü kamu sektöründe bulunacak bir işin daha istikrarlı olacağına inanıyorlar. Ya da eve bir kız arkadaşımı ne zaman getireceğimi soruyorlar.”

Vincent, Pan ve Zhang’ın kanalının yorum bölümünde diğerleriyle etkileşime girdiğinde kendini daha az yalnız hissediyor. Vincent gibi birçok kişi çifte “Anne” ve “Baba” diye hitap ediyor. Mesajlar genellikle günlük hayatla ilgili oluyor ve bazen doğum günü dilekleri istiyorlar.

Ancak bazı mesajlar oldukça endişe verici. Örneğin Dian Dian adlı bir kız, Pan’a artık yaşamak istemediğini, depresyonda olduğunu ve bu nedenle intihar etmeyi düşündüğünü yazmış.

Pan, 2024’te Douyin’e verdiği bir röportajda, “Onunla iki saat boyunca konuşmaya devam ettim ama 40 dakika sonra cevap vermedi” diyor ve o dönem Dian Dian’a ne olduğunu bilmediğini de ekliyor.

Bir hafta sonra, kendisine telefon eden Dian Dian ona artık kendini çok daha iyi hissettiğini söylemiş.

Pan, “Gerçekten anlamlı bir şey yaptığımı hissettim ve uzun süre gurur duydum” diyor.

Pan, ilgisiz bir ailenin insana verebileceği acıyı iyi anlıyor çünkü onun da çocukluğu mutlu geçmemiş.

Kuzeydeki Şaanxi eyaletinde, geleneksel bir yeraltı konut türü olan yaodong’da büyümüş.

14 yaşındayken annesi felç geçirdikten sonra ailenin geçimini sağlamak için evden ayrılmış. Aynı Douyin röportajında, “Evden ayrılalı 33 yıl oldu ve ebeveynlerim bana bir kez bile teşvik edici bir söz söylemedi” diyor.

Kızları Jiangyu doğduktan sonra Pan, bambaşka bir aile ortamı yaratmakta kararlıydı.

Tipik Çinli ailelerin aksine, Pan ve Zhang, Jiangyu’ya her zaman, onu sevdiklerini söylüyor.

Jiangyu, ailesini kısa videolar üretmeye teşvik etti ve Pan’in işinin 2024’te kapanmasının ardından çift tam zamanlı içerik üreticisi oldu.

Pan, canlı yayınlarda ürün satarak büyük kazanç elde edebilecek durumda olsa bile, hesabıyla ilgili olarak büyük planlar yapmıyor. “Baba sevgisinin sıcaklığını hissetmeleri için elimden gelen küçük şeyleri yapabilmeyi umuyorum” diyor.

‘Kabak çorbası edebiyatı’

Çin’de sanal ebeveyn içeriklerinin yanında, “kabak çorbası edebiyatı” olarak adlandırılan hiciv içerikleri de geçen sonbaharda viral oldu.

Bu trend, bir dakikalık bir skeçten ilham aldı: Skeçte bir oğul annesinin ikram ettiği bir kase kabak çorbasını nazikçe reddediyor ancak sonunda huysuz olmakla suçlanıyor.

Birçok genç kullanıcı, bunun Çinli ailelerde sık görülen iletişimsizliği çok iyi yansıttığını söylüyor. Özellikle de ebeveynlerin “senin iyiliğin için” diyerek çocuklarının isteklerini görmezden geldiği durumlarda.

28 yaşındaki Zhao Xuan da bu kişilerden biri.

Aile grup sohbetini çoktan sessize almış çünkü ebeveynleri nadiren ilgi gösteriyor.

Zhao Xuan, “Benimle konuştuklarında da tıpkı ‘kabak çorbası edebiyatında’ anlatıldığı gibi davranıyorlar” diyor.

Zhao ayrıca, ebeveynlerinin 15 yaşındaki erkek kardeşini kendisine kıyasla daha çok tercih ettiklerine inanıyor.

Geleneksel Çin kültüründe yalnızca erkeklerin aile soyunu sürdürebileceğine inanılıyor.

Zhao, annesinin hayatının her alanını çok fazla kontrol ettiğini söylüyor.

Mezun olduktan sonra Fransa’da tam zamanlı bir iş bulmuş ancak annesi işi bırakıp Çin’e dönmesini söylemiş.

“Geri dönmeden önce annem sürekli benimle ilgileneceğini söylüyordu. Çok duygulanmıştım” diyor Zhao ve eklyor:

“Ama aslında tek istediği eve dönüp kardeşimle ilgilenmemdi…Bana, büyürken davrandığı gibi davranıyor. Ama kardeşime karşı örnek bir ebeveyn gibi.”

Eskiden Zhao, arkadaşlarıyla ağlayarak konuşur ve ebeveynlerinin davranışını anlamaya çalışırdı.

Ama şimdi esprili görsellere ve hiciv videolarına yöneliyor.

Başkalarının benzer tepkileri, yaşadıklarının yalnızca kendisine özgü olmadığını fark etmesini sağlamış ve aile sorunlarıyla mizah yoluyla başa çıkabileceğini anlamasına yardımcı olmuş.

Siyasal travma

Kanada’da Toronto Üniversitesi’nde toplumsal cinsiyet çalışmaları yapan akademisyen olan Guo Ting, Çinli ebeveynlere sempati duyduğunu söylüyor.

Guo Ting’e göre onların çocuklarından beklentilerinin yüksek olmasının ve sevgilerini ifade etmekte zorlanmalarının arkasında birçok “tarihsel neden” var:

“Bugünün ebeveynleri büyürken, kişisel duygular kamusal söylemde geri planda bırakılmıştı.”

Çin’de, 1966’dan 1976’ya kadar süren şiddet ve kargaşa dönemi Kültür Devrimi sırasında sevgi sadece ülkeye ya da dönemin lideri Başkan Mao Zedong’a yönelik olabilirdi.

Guo, ülkede bugünün ebeveynlerinin güvensizlik ve kaygılarının, “bir zamanlar yaşadıkları kargaşa ve yoksulluk ile içinde yol almak zorunda kaldıkları acımasız, güçlü olanın hayatta kaldığı ortamla” açıklanabileceğini söylüyor. .

Çin’de bazı medya kuruluşları, çevrim içi tartışmayı geleneksel evlatlık görevi anlayışına yönlendirmeye çalışarak, genç nesilleri ebeveynlerine karşı daha anlayışlı olmaya çağırdı.

Ancak bu strateji, örneğin Vincent üzerinde işe yaramıyor.

Vincent, “Ebeveynlerimin zorluklarını anlayabiliyorum ama benim de kendi travmalarım var” diyor.

Bazı sanal ebeveynler içerikleri üzerinden daha fazla gelir elde etmek için menajerlik şirketlerine kaydoldu ancak Vincent yine de videolarını izlemek istediğini söylüyor:

“Bu bana hayatımdaki tek sıcaklığı veriyor. Ve bu, hiç olmamasından daha iyi.”

Bu haber Grace Tsoi ve Alexandra Fouché tarafından hazırlandı

Üstteki görsel ise BBC Doğu Asya Görsel Gazetecilik Birimi’nden Andro Saini’ye ait

Kaynak: Haberler