‘El Nino ateşi kavuracak’

Kuzey Amerika ve Avrupa’da orman yangınları devam ediyor. Ölümcül sıcak hava dalgaları şehirleri etkisine aldı ve okyanuslar yılın bu zamanı için kaydedilen en yüksek sıcaklıklara ulaştı. Ancak uzmanlar küresel ölçekte fırtına, kuraklık ve sıcaklık dalgalanmaları gibi aşırı hava olaylarına yol açan iklim fenomeni El Nino’nun henüz gelmediğini, birkaç ay sonra beklendiğini, geldiğinde havanın daha da ısınacağını açıkladı. Güçlenen El Nino’nun, küresel sıcaklıkları yükselterek ve hava durumunu her yerde değiştirerek, olağanüstü seviyelere ulaşması bekleniyor. Uzmanlara göre, Dünya cehennem gibi bir yaz geçiriyormuş gibi görünse de henüz rekor seviyelere ulaşılmadı.

‘Kötüye gidecek’

2026 şimdiye kadar 2024 ve 2025’in ardından en sıcak üçüncü yıl oldu. Ancak uzmanlar, “İnsan kaynaklı küresel ısınmanın hızlanması ve devasa bir El Nino’nun etkisiyle, yıl sonuna kadar 2026’nın rekor kıran en sıcak yıl olma olasılığı artıyor” diyor. Ne var ki bu yıl rekor kırılsa bile El Nino etkisiyle 2027’nin sıcaklıkta 2026’yı geride bırakacağı belirtiliyor. Berkeley Earth’ten iklim bilimci Zeke Hausfather, “Dünya iklim değişikliğiyle yeniden alev alev yanıyor, daha da kötüye gidecek” diyor. İklim biliminin babası olarak anılan, NASA’nın eski uzmanı James Hansen ise sıcaklıkta 2026’nın 2024’ü geride bırakacağını öngördü. Hansen “Dünyanın sıcaklık rekoru kırma zamanı geldi” dedi. Avrupa’nın Copernicus iklim servisine göre de bu yıl dünya okyanus yüzeyinin yüzde 82’si aşırı ısınmış durumda.

Tuna Nehri kuruyor tarih ortaya çıkıyor

Avrupa’nın en uzun ikinci nehri olan Tuna Nehri’nde kuraklık nedeniyle su seviyesi o kadar düştü ki, II. Dünya Savaşı’ndan kalma düzinelerce Alman savaş gemisinin enkazı görünmeye başladı. Sırbistan’ın Prahovo Limanı yakınlarında, paslanmış bir gemi gövdesi ve bir zamanlar Nazi bayrağının dalgalandığı yerde kırık bir direk seçilebiliyor. Bazıları hâlâ mühimmat yüklü olan gemiler, Nazi Almanyası’nın Karadeniz filosuna aitti ve Almanlar, savaşın sonlarına doğru Sovyet güçleri Avrupa’ya ilerlerken bu gemileri Tuna Nehri’nde kasten batırmıştı. Tarihçiler, 1944’te Tuna Boğazı’nda Sovyet ateşi altında kalan 200’e yakın Alman savaş gemisinin batırıldığını belirtiyor. Gemilerin batırılma amacı Sovyetlerin Balkanlar’daki ilerleyişini yavaşlatmaktı; ancak Nazi Almanyası 1945’te teslim oldu.

‘Tarihteki en güçlüsü olacak’

İklim fenomeni El Nino, doğal ve geçici bir ısınma olayıdır; bu ısınma küresel ortalama sıcaklığı yükseltiyor ve gezegen genelinde aşırı hava olaylarına neden oluyor. Tahminler, bu yıl beklenen El Nino’nun tarihteki en güçlüsü olacağını gösteriyor. Climate Central’dan iklim bilimci Zachary Labe’ye göre, El Nino’lar her zaman okyanusta biriken ısıyı serbest bırakır, ancak sera gazlarının ısıyı hapsetmesi ve bunun yüzde 90’ının dünya denizlerine gitmesi nedeniyle artık daha fazla ısı salınacak.

‘Bu yaz yaşananlar insan kaynaklı’

Uzmanlar, bu yaz yaşanan aşırı sıcakların El Nino’dan kaynaklanmadığını, insan kaynaklı (fosil yakıt kullanımı) olduğunu söyledi. İklim bilimciler, bu yazın sıcaklığının El Nino’ya bağlanamayacağını, çünkü El Nino’nun etkilerinin birkaç ay sonra gerçekten ortaya çıkacağını söyledi. 2026 yazına damgasını vuran yangınlar, aşırı sıcaklıklar ve hava olayları, bilim insanlarının uzun zamandır kömür, petrol ve doğal gaz yakılmasından kaynaklanacağını söylediği olaylardı.

Kaynak: Milliyet