Volkanik tehlike çok yakında

Kübra Köklü – Kula-Salihli’de Türkiye’nin UNESCO tescilli tek jeoparkı yer alıyor. Volkanik tepeleri, kızgın lavların oluşturduğu “kaya denizi” ile dikkat çeken bölgede üç yıl süren TÜBİTAK destekli bir proje yürütüldü. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi’nin yürütücülüğünde;

Ankara, Eskişehir Teknik, Afyon Kocatepe, Kocaeli üniversitelerinden 12 bilim insanının yer aldığı proje sonucunda beş kilometre derinlikte keşfedilen magma odalarının püskürme potansiyeli olduğu tespit edildi.

‘Neredeyse dün gibi’

Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Jeoloji Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi ve Proje Yürütücüsü Prof. Dr. Özgür Karaoğlu, 105 sensör istasyonu sayesinde bilim insanlarının yerin derinliklerinde magma rezervuarı olarak değerlendirilen devasa bir kütle bulduğu proje hakkında bilgi verdi. Karaoğlu, “Dramatik jeolojik geçmişe sahip Kula volkanik bölgesi yüzlerce yıldır sessiz ama bu sessizlik bazen aldatıcı olabilir. Bölgedeki son büyük patlama yaklaşık 4 bin 700 yıl önce meydana geldi. Yani jeolojik olarak neredeyse dün gibi. Hatta o kadar yeni ki atalarımız bu olaya bizzat tanıklık etti. Tanıklık eden insanların ayak izleri küller sayesinde ölümsüzleşti” dedi.

‘Bölge uyumuyor’

Karaoğlu, “80-90 km magma sistemini saptayabileceğimizi düşünürken, 5-25 km magma odalarını bulmamız bizim için sürpriz oldu. Yerin beş km altında sekiz magma odası bulduk ve bu odaların büyük bir magma rezervuarıyla birleştiklerini tespit ettik.  İnsanların ayaklarının altında, yani çok yakında volkanik bir tehlike mevcut” diye konuştu. Karaoğlu, “Burada yarı erimiş tonlarca magma tespit ettik. Elde ettiğimiz veriler sayesinde bölgenin uyumadığını aksine ne kadar aktif ve dinamik olduğunu gördük” ifadelerini kullandı.

Türkiye’de bir ilk

“Bu proje nitelik anlamında Türkiye’de bir ilk” diyen Volkan Bilimci Karaoğlu, şunları söyledi: “Bu bulgular dünyadaki benzer bölgeleri anlamak için de yeni bir model oldu. Volkanik anlamda çalışmalar yapılıyor ama jeofizik ve jeoloji anlamında, birden fazla yöntemlerin kullanıldığı dünyaca önemli bir çalışmayı ortaya koyduk.”

Yeni gözde bölge

Kula Salihli UNESCO Küresel Jeoparkı, Kula ve Salihli ilçelerinin bütününü kapsıyor. Yer kabuğu hareketlerinin sıklıkla görüldüğü bir bölgede bulunan Jeopark, 2 bin 320 kilometrekarelik sahada, parayı icat eden uygarlık olarak bilinen Lidyalılardan izler taşıyor. Türkiye’nin UNESCO tescilli ilk ve tek jeoparkı, bu özellikleriyle son dönemlerde bilim insanlarının yeni gözdesi haline geldi.

Ayak izinin sırrı

Projeyle volkanik arazideki ayak izlerinin sırrı da çözüldü. Tespitlere göre son volkanik aktivite 4 bin 700 yıl önce gerçekleşti ve küllerin üzerinde yürüyenlerin ayak izleri bugüne kadar geldi.

Kaynak: Milliyet